Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Covid-19 yaklaşık iki yıldır hayatımızda. Buna karşın hastalık ve virüsle ilgili her gün yeni bir bilgiye uyanıyoruz. Bilim insanları bir yandan virüsün vücutta yarattığı tahribatın uzun vadeli etkilerini araştırırken, bir yandan da niçin bir takım şahısların virüs aleyhinde diğerlerine kıyasla daha dirençli ya da dayanıksız olduğunu çözmeye çalışıyor.

Bu bağlamda en dikkat çeken ve kafa kurcalayan noktaların başında kan şekeri seviyeleri geliyor.

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Bilindiği üzere, kandaki şeker seviyelerinin standart seviyenin üzerinde olması Diyabet olarak adlandırılıyor. Vücudun yeterince insülin (kan şekerini düşüren hormon) üretmediği durumlar Alıcı 1; ürettiği insüline dayanıklılık gösterdiği durumlar ise Herif 2 şeker hastalığı olarak adlandırılıyor.

Uzmanlar, Covid-19’un ilk ortaya çıktığı günden bu yandan şeker hastalığı hastalarının tehlike grubu içinde bulunduğunu, diyabet tanısının Covid-19’da hastaneye yatış ihtimalini artırdığını öne sürüyor.

KORONAVİRÜS SONRASI DİYABET BELİRTİLERİ ORTAYA ÇIKMAYA BAŞLADI

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Hürriyet’ten Sevin Turan ve Selin Irmak Kaçmaz’ın haberine kadar 2021 yılı başlarında, Covid-19 geçirip iyileşen hastaları peşine düşüp takip eden araştırmalarda önemli bir nokta daha dikkat çekildi. Enfeksiyondan önce şeker hastalığı tanısı olmayan fazla sayıda kişide Alıcı 1 ya da Tip 2 diyabet belirtileri ortaya çıkmaya başladı.

Doktorlar bu belirtilerin Covid-19’la benzer olduğunu düşünüyor oysa geçici mi yahut kalıcı mı olduklarına dair net bir tespitte bulunamıyordu.

Londra’da yer alan King’s College’da Metabolik Tıp Birim Başkanı olan Francesco Rubino, Insider’a yaptığı açıklamada, “Bir temas olduğu açık. Hastalıkların birbirini tetiklemesine niçin olan bir mekanizma var” dedi ve ekledi: “Başlıca soru bu yeni ortaya çıkan şeker hastalığı vakalarının virüsten kaynaklanıp kaynaklanmadığı.”

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Covid-19 sonrası ortaya çıkan diyabet vakalarını anlatmak için ilk ortaya atılan teorilerden biri, vücudun pankreas hücrelerini Koronavirüs zannederek saldırdığı ve bunun sonucunda vücuttaki insülin üretiminde aksamalar meydana geldiği yönündeydi.

Ancak aktüel çalışmalar, virüsün pankreası etkileyerek kendi kendine zarar vermesine yol açabileceğini ortaya çıkardı.

KAN ŞEKERİ SEVİYELERİ AŞIRI YÜKSELİYOR

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

ABD’de yer alan Weill Cornell Tıp Fakültesi’de Cerrahi Bölümü araştırmacısı olan Shiubing Chen, Covid-19 sonrası diyabette en uyarı çeken detaylardan birinin insanların ürettiği kan şekeri seviyelerinin fazla yüksek olması olduğunun altını çizerek, “Bu kişilerin çok büyük miktarda insüline ihtiyacı oluyor. Bu da pankreasta bir takım akut hasarlar yaşanmış olabileceğine sinyâl ediyor” diye konuştu.

Pankreasta ne olduğunu anlayışlı olmak nedeniyle Chen ve ekibi Covid-19 nedeniyle hayatını kaybeden 5 donörün otopsi örneklerini inceledi. Keza laboratuvar ortamında sağlıklı pankreas hücreleri koronavirüsle enfekte edilerek gözlem altına alındı.

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Bu araştırmanın bulguları geçtiğimiz haftalarda hakemli bir bilim dergisi olan Cell Metabolism’de yayımlandı.

Araştırmacılar enfeksiyon sonrası pankreasın insülin üreten hücrelerinin olağandışı davranışlar sergilemeye başladığını saptama etti. Hücreler Covid-19’den sonra insülin üretimini azaltıyor, bütün zıt etkiye sahip olan glukagon maddesini üretmeye başlıyordu. Hücreler hem bir sindirim enzimi olan tripsin ve bağışıklık sistemine “Bu hücre hasta ve ortadan kaldırılmalı” mesajını gönderen kemokinleri de üretmeye başlıyordu. Chen, Insider’a yaptığı açıklamada, bu etkinin diyabete yol açacak kadar ağır olup olmadığını ise henüz bilmediklerini söyledi.

KAN ŞEKERİ SEVİYESİ YÜKSELDİKTÇE COVID-19 AĞIR GEÇİYOR

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Bulguları değerlendiren Rubino ise koronavirüsün beta hücrelerinin fonksiyonunu değiştirmesine yol açmasının muhtemel olduğunu oysa başka sebeplerin de laf konusu olabileceğini vurguladı.

Rubino örneğin bir takım şahısların Covid-19’a yakalamadan önce de diyabetli olup bu durumu enfeksiyon bir uçtan bir uca ayrım etmesi gibi durumların yaşanabileceğini açıklama etti.

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Rubino’nun dikkati çektiği bu noktayla bağlantılı bir öteki araştırma da İsrail’den geldi.

Kudüs İbrani Üniversitesi, Meuhedet Ulus Sağlığı Kuruluşu, Kudüs Teknoloji Koleji ve Hadassah Tıp Merkezi’nin meslek birliğinde geliştirilen araştırmada, diyabetin Covid-19 riskini artırdığı verisinden yola çıkılarak, on binlerce kişinin enfeksiyon öncesi kan şekeri seviyeleri incelendi ve epeyce çarpıcı sonuçlar elde edildi: Diyabet tanısı olmasa da Covid-19’u ağır geçirenlerde enfeksiyon öncesi kan şekeri seviyesi standardın üzerindeydi. (Yetişkinlerde istek kan şekeri standardı 70-100 mg/dl kabul ediliyor.)

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Araştırma bulgularına göre, diyabet tanısı olmayan kişilerde kan şekeri seviyesi yükseldikçe Covid-19’u ağır geçirme riski de arttı. Özlem kan şekeri 105-125 mg/dl aralığında olan kişilerin Covid-19’u ağır geçirme riski, kan şekeri seviyesi 105 mg/dl’nin aşağıda olanların 1,5 katıydı. Kan şekeri seviyesi 125-140 mg/dl olan grupta bu fark 2 katına dek çıkıyordu.

Şeker Hastalığı tanısı yer alan hastalarda ise daha öbür bir tablo gözlemlendi. Kan şekeri seviyesi en düşük (80 mg/dl) olan şeker hastalığı hastalarında ağır vaka ihtimali 4’te 1 iken, kan şekeri seviyesi 106-125 mg/dl olan hastalarda ağır vaka ihtimalinin 12’de 1 olduğu görüldü.

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Araştırmanın yürütücülerinden Dr. Michal Shauly-Aharonov, yaptığı açıklamada, “Bu çalışmanın amacı Covid-19’da ölüm riskini artıran ve evvelden yönetilebilecek faktörleri vermek, bu nedenle kamuoyunda farkındalığı artırabilmekti” dedi.

Meuhedet Kamu Sağlığı Kuruluşu Bölgesel Şeker Hastalığı Kliniği’nin yöneticisi Dr. Orit Bernholtz-Gulchin ise bulguların hipogliseminin (kan şekeri seviyelerinin keskin bir biçimde normalin altına inmesi) önlenmesinin önemine uyarı çektiğini vurguladı.

‘İLGİNÇ LAKIN ŞAŞIRTICI DEĞİL’

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

Tüm bu araştırmaları ve sonuçlarını sorduğumuz Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul, şeker hastalığı ve Covid-19 ilişkisiyle ilgili bulguları “Fiilen acayip fakat şaşılacak değil” sözleriyle yorumladı.

“Çalışmalar, virüsün pankreas beta hücrelerinde yaptığı değişikliğe bağlı olarak insülin düzeyinin etkilendiğini ve bu nedenle hastalarda kan şekeri düzeyinde çoğalma ile şeker hastalığı oluştuğunu mekanizmalarıyla açıklamış. Bilhassa otopsi çalışmaları sonucunda pankreasta viral antijen (virüse ait proteinler) saptandığını belirtiliyor” diyen Ertuğrul, şöyle devam etti:

“Bu antijenlere aleyhinde vücudun vereceği bağışıklık yanıtı nedeniyle pankreasta bir harabiyet oluşması olası. Bu da bilhassa insülin salınımını etkileyecek ve dolayısıyla diyabete yol açacaktır. Bu anlamda yayınlar manâlı bir bulguyu bize gösteriyor.”

‘COVID-19 DİYABETE YOL AÇABİLİR’

Tam tersi biliniyordu: COVID-19 ile bir hastalık arasında daha ilişki ortaya çıktı

“Covid-19 diyabete sebep oluyor olabilir mi?” diye de sorduğumuz Bülent Ertuğrul’un cevabı, “Evet. Bu yayınlara göre Covid-19 diyabete yol açabilir” şeklinde oldu.

Dahası Covid-19 geçirmeden önce zaten diyabet için riskli olan ve ırk aralarında kuytu şeker diye tanıdık durumda olanların da bu açıdan risk altında olduğundan bahseden Ertuğrul, “Özellikle, hastaneye yatarak tedavi olması gereken ve oksijen düzeyi düşük olanlara uygulanan steroid tedavisi bu hastalarda zaten sınırda olan şeker hastalığı durumunun ortaya çıkmasına yol açabilir. Yani ayrıca virüsün pankreas hücrelerinde yarattığı harabiyet hem de steroid tedavisi hastanın dar diyabetinin aşikar ayla gelmesine yol açabilir” dedi.

Yorum yapın

Viski Fiyatları Geçici Mail yks pdf indir antrenmanlarla matematik 1 pdf serway fizik 1 pdf ales çıkmış sorular pdf ilahi sözleri 1984 pdf türkçe pdf minecraft premium satın al ilahi sözleri Selçuk Sport Apk İndir